Systemy Informacji Przestrzennej umożliwiają pozyskiwanie, przetwarzanie i udostępnianie danych o obiektach rozmieszczonych w przestrzeni, odwzorowywanych na mapach lub planach sytuacyjnych. W ostatnich latach notuje się ich znaczący rozwój. Stają się one standardowym narzędziem, stopniowo także w przedsiębiorstwach wodociągowo-kanalizacyjnych. Wiążą ze sobą informacje z wielu dziedzin m.in. informatyki, kartografii, ekonomii, statystyki.

Podstawowym elementem strukturalnym oprogramowania wykorzystywanego w systemach GIS jest mapa cyfrowa. Na niej nanosi się elementy przestrzenne, najczęściej pogrupowane w sposób tematyczny i umiejscowione na wyodrębnionych warstwach. Z obiektami na mapie cyfrowej połączone są bazy danych zawierające różnorodne informacje na ich temat. Systemy tego typu są doskonałym narzędziem do wspomagania w podejmowaniu decyzji w ramach zarządzania siecią wodociągową i kanalizacyjną. Na Polskim rynku działa kilka firm zajmujących się tworzeniem i wdrażaniem systemów GIS-owskich. Ich klientami oprócz przedsiębiorstw wodociągowo – kanalizacyjnych są także inne podmioty posiadające „majątek przestrzenny” m.in. urzędy miejskie. Przedstawione w artykule przykłady się to oferty wybranych firm, prezentowanych na tegorocznych Targach Bydgoskich.

(...)

Zarządzanie majątkiem sieciowym

Firma MEGABIT oferuje system kompleksowego zarządzania majątkiem sieciowym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnym w ramach aplikacji Mb_GIS Utility EE. Modułowy charakter tego rozwiązania pozwala łączyć go z innymi rozwiązaniami oferowanymi przez firmę. W całości otrzymujemy kompleksowe narzędzie przydatne zarówno dla służb technicznych, ekonomicznych jak i kadry zarządzającej przedsiębiorstwa. Dużym atutem Mb_GIS Utility jest indywidualne rozwiązanie dopasowane do przedsiębiorstwa, jego potrzeb, wielkości oraz wysokości przeznaczonych na ten cel środków. Do najważniejszych funkcji aplikacji przeznaczonej dla Wod-Kan należą: kompleksowa, obiektywna i rzeczowa analiza stanu majątku sieciowego oraz bieżących informacji o pracy sieci, zintegrowane planowanie, przeprowadzenie oraz monitoring prac remontowych i konserwacyjnych składników majątku sieciowego, elektroniczne archiwum dokumentów zapewniające łatwy dostęp i eliminujące nadmiar trudnodostępnej, wielokrotnie powielanej dokumentacji papierowej, pełny i bieżący obraz kosztów eksploatacji sieci wspomagający określenie polityk cenowej (np. ceny wody) i rozwojowej przedsiębiorstwa. Istotny jest także dostęp do informacji pozwalających zwiększyć efektywność i zyskowność majątku sieciowego oraz dostęp do danych uzyskiwanych z systemów GIS, ERP i SCADA powiązanych z obrazem graficznym sieci.

Rdzeniem rozwiązania Mb_GIS Utility EE jest system Mb_GIS bazujący na narzędziach ESRI (ArcIMS, ArcSDE), który rozszerzony jest o systemy wspomagające działalność przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Do najważniejszych funkcji systemu Mb_GIS należą: tworzenie i edytowanie warstw mapy, zarządzanie wszystkimi warstwami tematycznymi w systemie, przeglądanie i analizowanie danych opisowych, generowanie wydruków zdefiniowanych przez użytkownika. Poza obrazem sieci na mapie można obserwować miejsca awarii i prowadzonych prac, lokalizację punktów pomiarowych, dynamiczną lokalizację pojazdów technicznych. Integracja z Systemem Rejestracji Zdarzeń i Zarządzania Pracami Mb_WMS oraz Bazą Pomiarów Mb_MDB, umożliwia graficzną i przestrzenną prezentację wyników analiz.

Funkcjonalność systemu Mb_GIS uzupełnia moduł analizy hydraulicznej sieci. Umożliwia on prowadzenie analiz pracy sieci, także przy bezpośrednim korzystaniu z danych pozyskiwanych w wyniku pomiarów i gromadzonych w bazie systemu. Istotną zaletą funkcjonalną systemu Mb_GIS jest możliwość wykonywania analiz przestrzennych pozwalających na zbadanie różnych wariantów rozwoju sieci, porównanie ich opłacalności ekonomicznej, wpływu na charakterystykę hydrauliczną i jakość wody w sieci. Wyniki tych analiz, w zestawieniu ze scenariuszem rozwoju przestrzennego miasta, mogą stanowić podstawę do planowania przestrzennego. Pozostałe elementy mogą, ale nie muszą stanowić funkcjonalną część systemu. Daje to możliwość indywidualnego podejścia do zapotrzebowania odbiorcy. W skład tego systemu wchodzą ponadto Mb_AM/FM System Ewidencjonowania Majątku (którego głównym zadaniem jest rejestrowanie, klasyfikacja i ewidencjonowanie obiektów sieci oraz innych składników majątku przedsiębiorstwa), Mb_WMS System Rejestracji Zdarzeń i Zarządzania Pracami (obsługuje pracę pogotowia wodociągowo-kanalizacyjnego poprzez rejestrację w bazie danych wszystkich zgłoszeń awarii), Mb_DocMan System Zarządzania Dokumentacją (zapewnia archiwizację i obieg dokumentów, zarówno w postaci zeskanowanej jak i w postaci dokumentów MS Office oraz XML, XSLT, HTML, PDF), Mb_MDB Baza Pomiarów (rejestruje i archiwizuje dane pomiarowe zbierane przez system automatyki przemysłowej).

 (...)

 Michał Całujek, Politechnika Poznańska